{"id":982,"date":"2014-05-19T10:17:08","date_gmt":"2014-05-19T10:17:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pamiecin.org\/?p=982"},"modified":"2014-05-19T10:17:09","modified_gmt":"2014-05-19T10:17:09","slug":"homilia-na-dzien-judaizmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pamiecin.org\/?p=982","title":{"rendered":"Homilia na Dzie\u0144 Judaizmu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Homilia na Dzie\u0144 Judaizmu \u2013 \u201eJa jestem J\u00f3zef, brat wasz\u2026\u201d [Katedra 2013r.]<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bracia i Siostry! W ten czwartkowy wiecz\u00f3r, spotykamy si\u0119 w naszej katedrze na modlitwie. Otwarci na s\u0142owo Bo\u017ce, pragniemy pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119, w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 potrzeby budowania \u015bwiata bardziej ludzkiego, w kt\u00f3rym b\u0119dzie miejsce dla Boga \u2013 \u0179r\u00f3d\u0142a \u017cycia i mi\u0142o\u015bci. Zwr\u00f3ceni ku Niemu ca\u0142\u0105 swoj\u0105 istot\u0105, mo\u017cemy na nowo odkry\u0107 istnienie chrze\u015bcija\u0144sko-judaistycznych relacji w kategorii braterstwa. Niech refleksja wok\u00f3\u0142 postaci J\u00f3zefa \u2013 syna Jakuba, zainspiruje nas do odnowienia poczucia owego braterstwa mi\u0119dzy wyznawcami judaizmu i chrze\u015bcijanami, kt\u00f3rych przecie\u017c \u0142\u0105czy wsp\u00f3lne dziedzictwo, wiara w Jedynego Boga, teksty biblijne, Dekalog, czy praktyka codziennej modlitwy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><!--more--><br \/>\nModlitw\u0105 s\u0105 psalmy. Zatrzymajmy si\u0119 przez chwil\u0119 na fragmencie psalmu 105, kt\u00f3rym modlili\u015bmy si\u0119 dzisiaj. Porusza on niekt\u00f3re zdarzenia z \u017cycia J\u00f3zefa egipskiego oraz poucza, \u017ce B\u00f3g jest wierny swoim obietnicom poczynionym patriarchom Izraela i przymierzu, kt\u00f3re zawar\u0142 z Abrahamem. Psalmista wspomina o g\u0142odzie, jaki nawiedzi\u0142 Kanaan. Jednak w p\u00f3\u017aniejszych wersach zaznacza, \u017ce B\u00f3g zapobieg\u0142 \u015bmierci g\u0142odowej potomk\u00f3w Abrahama, poniewa\u017c wys\u0142a\u0142 do bogatego Egiptu m\u0119\u017ca imieniem J\u00f3zef. Tyle psalm 105, kt\u00f3ry wzywa Izraelit\u00f3w do wierno\u015bci wobec \u0142askawego i wszechmocnego Jahwe, nawet w trudnych sytuacjach \u017cycia.<br \/>\nDramatyczn\u0105 histori\u0119 J\u00f3zefa, kt\u00f3rego bracia sprzedali w niewol\u0119 madianickim kupcom przedstawia te\u017c Ksi\u0119ga Rodzaju. Wiemy z niej, \u017ce w Egipcie J\u00f3zef do\u015bwiadczy\u0142 g\u0142\u0119bokiego upokorzenia, mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce zosta\u0142 wtr\u0105cony do wi\u0119zienia za z\u0142e czyny, kt\u00f3rych nie pope\u0142ni\u0142. Fa\u0142szywie os\u0105dzony i skazany znalaz\u0142 si\u0119 w sytuacji bez wyj\u015bcia, by\u0142 sko\u0144czony, na dnie. W wyniku splotu r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci, J\u00f3zef zosta\u0142 uwolniony i wyniesiony przez faraona do godno\u015bci rz\u0105dcy pa\u0144stwa. Dzi\u0119ki zapobiegliwo\u015bci i m\u0105dro\u015bci J\u00f3zefa, Egipt by\u0142 przygotowany na czas nieurodzaju. Natchniony autor Ksi\u0119gi Rodzaju opisuje spotkanie przybywaj\u0105cych z g\u0142oduj\u0105cego Kanaanu syn\u00f3w Jakuba z ich bratem \u2013 J\u00f3zefem. J\u00f3zef wyznaje: Ja jestem J\u00f3zef, brat wasz\u2026 kt\u00f3rego sprzedali\u015bcie do Egiptu\u2026. Dla waszego ocalenia od \u015bmierci B\u00f3g wys\u0142a\u0142 mnie tu przed wami. Wy niegdy\u015b knuli\u015bcie z\u0142o przeciwko mnie, B\u00f3g jednak zamierzy\u0142 to jako dobro, \u017ceby sprawi\u0107 to,co jest dzisiaj, \u017ce prze\u017cy\u0142 wielki nar\u00f3d. To s\u0105 s\u0142owa o dziejach ludu Izraela. Spr\u00f3bujmy rozwa\u017cy\u0107, jak to s\u0142owo zrealizowa\u0142o si\u0119 w historii Jezusa Chrystusa i czy przek\u0142ada si\u0119 na nasze osobiste \u017cycie.<br \/>\nGdy spogl\u0105damy na osob\u0119 i \u017cycie J\u00f3zefa z perspektywy Nowego Testamentu, mo\u017cemy dostrzec pewne podobie\u0144stwa mi\u0119dzy nim a Jezusem Chrystusem. Dla tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej J\u00f3zef uchodzi za figur\u0119 Jezusa, kt\u00f3ry sam znalaz\u0142 si\u0119 na \u017cyciowym dnie. O Jezusie te\u017c mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 sko\u0144czony, gdy go niesprawiedliwie oskar\u017cano, os\u0105dzono i wydano wyrok \u015bmierci; by\u0142 cz\u0142owiekiem przegranym gdy ni\u00f3s\u0142 krzy\u017c, na kt\u00f3rym mia\u0142 zawisn\u0105\u0107 i umrze\u0107 jako blu\u017anierca i skazaniec. Jezus do\u015bwiadczy\u0142 najwi\u0119kszego uni\u017cenia \u2026staj\u0105c si\u0119 pos\u0142usznym a\u017c do \u015bmierci \u2013 i to \u015bmierci krzy\u017cowej, jak czytamy w Li\u015bcie do Filipian. Ale na tym nie koniec podobie\u0144stw mi\u0119dzy \u017cyciem J\u00f3zefa i Jezusa, poniewa\u017c B\u00f3g, tak jak uratowa\u0142 i wyni\u00f3s\u0142 J\u00f3zefa, tak \u2026wywy\u017cszy\u0142 [Jezusa] nad wszystko i darowa\u0142 Mu imi\u0119 ponad wszelkie imi\u0119, aby na imi\u0119 Jezusa zgi\u0119\u0142o si\u0119 ka\u017cde kolano\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Historia J\u00f3zefa i wype\u0142nienie jej w Chrystusie m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce cierpienie, a nawet \u015bmier\u0107, niczego nie ko\u0144cz\u0105; \u017ce cz\u0142owiek, kt\u00f3ry tego do\u015bwiadcza wcale nie jest w sytuacji bez wyj\u015bcia i \u017ce nie jest wcale sko\u0144czony czy przegrany. Historia J\u00f3zefa i historia Jezusa m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce nawet znajduj\u0105c si\u0119 w najwi\u0119kszej otch\u0142ani, mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107 Mi\u0142o\u015bci Boga. Jednak tak rozumie\u0107 \u017cycie pe\u0142ne cierpienia mo\u017cna tylko oczami wiary. B\u0105d\u017amy szczerzy. Takiej wiary cz\u0119sto nam brakuje. Jak\u017ce trudno nam uwierzy\u0107 w Mi\u0142o\u015b\u0107 Boga i zaufa\u0107 Mu jak J\u00f3zef, wtedy gdy bolesne \u017cyciowe wydarzenia wtr\u0105c\u0105 nas na samo dno mrocznego lochu b\u00f3lu. O tak\u0105 wiar\u0119 warto modli\u0107 si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie.<br \/>\nWiar\u0119 w to, \u017ce cierpienie i \u015bmier\u0107 nie maj\u0105 ostatniego s\u0142owa, pobudzaj\u0105 liczne \u015bwiadectwa ludzi, jak cho\u0107by cadyka z Piaseczna Kelmana Kalonimusa Szapiro czy grekokatolickiego ksi\u0119dza Kowcza. Obaj, znajduj\u0105c si\u0119 w nazistowskich obozach \u015bmierci, nie skorzystali z proponowanej im mo\u017cliwo\u015bci uwolnienia z obozu, lecz pozostali z innymi wi\u0119\u017aniami a\u017c do ko\u0144ca, nios\u0105c im pocieszenie i \u015bwiadcz\u0105c tym samym o obecno\u015bci Boga w tym strasznym miejscu, jakim by\u0142 ob\u00f3z.<br \/>\nNa tym polega \u017cydowsko-chrze\u015bcija\u0144skie spojrzenie na \u017cycie. I chrze\u015bcijanie i \u017bydzi zwracaj\u0105 si\u0119 ku Bogu, kt\u00f3ry \u2013 jak wierz\u0105 \u2013 nie chce zguby i \u015bmierci cz\u0142owieka, lecz pragnie ratowa\u0107 ludzi cho\u0107 w spos\u00f3b przez nich bardzo cz\u0119sto niezrozumia\u0142y, ale jednak najlepszy z mo\u017cliwych. Przypomnijmy sobie J\u00f3zefa: po ludzku s\u0105dz\u0105c zosta\u0142 skazany na \u017cyciow\u0105 pora\u017ck\u0119 a jego \u017cycie wydawa\u0142o si\u0119 zmarnowane. Jednak spogl\u0105daj\u0105c oczami wiary, widzimy, \u017ce dramatyczna historia J\u00f3zefa mia\u0142a g\u0142\u0119boki sens ukryty w planach Boga, bowiem B\u00f3g przez J\u00f3zefa uratowa\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Kanaanu, wybawi\u0142 ich od g\u0142odowej \u015bmierci.<br \/>\nJ\u00f3zef sam zobaczy\u0142 pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego B\u00f3g prowadzi\u0142 go po drodze bolesnych do\u015bwiadcze\u0144. Te w\u0142a\u015bnie bolesne do\u015bwiadczenia doprowadzi\u0142y go do szcz\u0119\u015bliwego ko\u0144ca. By\u0142 w stanie ocali\u0107, uratowa\u0107 od \u015bmierci sw\u0105 rodzin\u0119. Albo lepiej powiedziawszy, to B\u00f3g sam pami\u0119taj\u0105c o swoim przymierzu z Abrahamem, uratowa\u0142 ich od \u015bmierci. To B\u00f3g sprawi\u0142, \u017ce nawet z\u0142o wyrz\u0105dzone przez braci J\u00f3zefowi, przys\u0142u\u017cy\u0142o si\u0119 Bo\u017cemu planowi zbawienia. B\u00f3g, pragn\u0105c wybawienia swoich wybranych, nawet ze z\u0142a potrafi wyprowadzi\u0107 dobro.<br \/>\nTak. Zamys\u0142 i plany Boga s\u0105 niesko\u0144czenie wi\u0119ksze ni\u017c nasze plany i wyobra\u017cenia. Dostrzegamy w \u015bwiecie wiele z\u0142a i sami do\u015bwiadczamy go na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Jak J\u00f3zef. On nie wiedzia\u0142 wcze\u015bniej, jak z jego wszystkich udr\u0119k mo\u017ce wynikn\u0105\u0107 dobro. Dopiero p\u00f3\u017aniej to zrozumia\u0142. My natomiast, poprzez nasz\u0105 wiar\u0119, ju\u017c wiemy, \u017ce B\u00f3g wszystko w naszym \u017cyciu chce przemienia\u0107 w dobro. Jego niezmierzona i niezg\u0142\u0119biona Mi\u0142o\u015b\u0107 ma moc wyzwala\u0107 nas z poczucia bezsensu, w kt\u00f3re niekiedy popadamy.<br \/>\nJ\u00f3zef uratowa\u0142 swoich braci od \u015bmierci g\u0142odowej i przebaczy\u0142 im wyrz\u0105dzon\u0105 krzywd\u0119. Jezus Chrystus, poprzez swoj\u0105 Pasch\u0119, uratowa\u0142 nas od \u015bmierci wiecznej. On objawi\u0142 si\u0119 jako prawdziwy Wybawca i jako Ten, kt\u00f3ry przebacza swoim oprawcom i nam.<br \/>\nSiostry i Bracia! S\u0142owo Bo\u017ce objawia Boga, kt\u00f3ry jest blisko nas. On jest obecny w naszych trudno\u015bciach i kocha nas, tak\u017ce wtedy, kiedy \u017cycie nie uk\u0142ada si\u0119 wed\u0142ug naszych plan\u00f3w. On szuka nas tak\u017ce tam, gdzie nasz horyzont \u017cycia i pojmowania \u015bwiata jest ograniczony, tak jak by\u0142 ograniczony dla J\u00f3zefa. B\u00f3g uzdalnia nas do p\u00f3j\u015bcia z ufno\u015bci\u0105 ku nowym horyzontom Jego dr\u00f3g, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rych do\u015bwiadczy\u0107 mo\u017cna rado\u015bci z przebaczenia i w dawaniu, dzie\u0144 po dniu, \u017cycia za innych.<br \/>\nW odkrywaniu nowych horyzont\u00f3w \u017cycia przychodzi nam z pomoc\u0105 Biblia. Natchnione Pisma przekonuj\u0105, \u017ce Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce jest obecne r\u00f3wnie\u017c tam, gdzie cz\u0142owiek do\u015bwiadcza bolesnego opuszczenia, zdrady, prze\u015bladowania, podst\u0119pu, niesprawiedliwo\u015bci i r\u00f3\u017cnych form cierpienia. My oczywi\u015bcie chcemy natychmiast zmieni\u0107 poni\u017caj\u0105c\u0105 nas sytuacj\u0119. Jednak B\u00f3g, tak jak w przypadku J\u00f3zefa, u\u017cywa tego, co wydaje si\u0119 nam nieszcz\u0119\u015bciem i \u017cyciow\u0105 pora\u017ck\u0105, aby nas otworzy\u0107 na kr\u00f3lowanie Boga tam w\u0142a\u015bnie, gdzie si\u0119 go w og\u00f3le nie spodziewamy. Nie mo\u017cemy wykluczy\u0107 z naszego \u017cycia przykrych wydarze\u0144 i katastrof, jednak gdy ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142y, otwiera si\u0119 przed nami szansa na wyj\u0105tkowe odwr\u00f3cenie dotychczasowej skali warto\u015bci i oczyszczenie motywacji, kt\u00f3rymi si\u0119 kierujemy. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce ma moc przemienia\u0107 nasze sk\u0142onno\u015bci i postawy; zmienia spos\u00f3b naszego reagowania na rutyn\u0119 dnia codziennego i na zwyk\u0142e \u017cyciowe niepowodzenia. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce dzia\u0142a w nas na poziomie o wiele g\u0142\u0119bszym, tam gdzie jeste\u015bmy w stanie powiedzie\u0107 Bogu \u201etak\u201d nawet w niezrozumia\u0142ych dla nas wydarzeniach \u017cycia. Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce ukazuje si\u0119 nawet w tym, co w naszej ocenie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 bez sensu, poniewa\u017c to Kr\u00f3lestwo nie jest podobne do \u017cadnego kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re znamy. Obecno\u015b\u0107 Kr\u00f3lestwa w nas przejawia si\u0119 w naszym wysi\u0142ku zmierzaj\u0105cym do przebaczenia, w wysi\u0142ku by nie traci\u0107 nadziei i w wierno\u015bci Bogu, nawet gdy nie dostrzegamy poprawy dramatycznej sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znale\u017ali\u015bmy.<br \/>\nSiostry i Bracia! W pozna\u0144skiej Cytadeli znajduje si\u0119 112 \u017celiwnych pos\u0105g\u00f3w autorstwa pani Magdaleny Abakanowicz. Postacie w formie pos\u0105g\u00f3w s\u0105 zatytu\u0142owane \u201eNierozpoznani\u201d. Kiedy przechadzam si\u0119 po terenie Cytadeli widz\u0119 t\u0142um ponad dwumetrowych, tajemniczych w\u0119drowc\u00f3w pod\u0105\u017caj\u0105cych przed siebie. Wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z otaczaj\u0105cej ich natury, z k\u0119py drzew, ziemi, ob\u0142ok\u00f3w. Ka\u017cdy z nich kryje w \u015brodku odmienny \u015blad \u201ekr\u0119gos\u0142upa\u201d, ka\u017cdy zmierza w innym kierunku. Te tajemnicze postacie s\u0105 rozci\u0119te wzd\u0142u\u017c, puste w \u015brodku, nie maj\u0105 g\u0142\u00f3w ani r\u0105k; s\u0105 obok siebie, lecz nie zwr\u00f3cone do siebie twarzami; s\u0105 obok siebie, lecz nie tworz\u0105 wsp\u00f3lnoty. Kiedy ogl\u0105dam to dzie\u0142o sztuki, to my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 alegoria ludzi, kt\u00f3rzy ukrywaj\u0105 si\u0119 przed Bogiem; kt\u00f3rzy nie chc\u0105, aby B\u00f3g ich pozna\u0142; ludzi, kt\u00f3rzy nie dopuszczaj\u0105 w swoim \u017cyciu tego, \u017ce B\u00f3g powiedzie ich razem ku \u201eziemi obiecanej\u201d, ale i nieznanej.<br \/>\nOby\u015bmy Bracia i Siostry nie byli jak te rze\u017aby. Oby\u015bmy z wiar\u0105 przyjmowali niespodziewane zmiany, jakie B\u00f3g czyni w naszym \u201ezaplanowanym\u201d przez nas \u015bwiecie, w kt\u00f3rym pe\u0142no jest rutyny, stereotyp\u00f3w i uprzedze\u0144. Dopiero wtedy doznamy rado\u015bci istnienia. Zwyk\u0142ej rado\u015bci z faktu, \u017ce jeste\u015bmy w \u015brodku tak brutalnego, ale i pi\u0119knego \u015bwiata. \u017be jeste\u015bmy czym\u015b malutkim i wielkim zarazem: oknem otwartym na wszech\u015bwiat, ram\u0105 w kt\u00f3rej przestrze\u0144 staje si\u0119 obrazem, kropl\u0105 w oceanie \u2013 kropl\u0105 bystr\u0105, kt\u00f3ra zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce istnieje i \u017ce tak\u017ce za jej spraw\u0105 istnieje sam ocean. Ka\u017cdy z nas jest taka kropl\u0105: male\u0144k\u0105 i wielk\u0105. Siln\u0105 i n\u0119dzn\u0105. Kropl\u0105, bez kt\u00f3rej ocean nie istnieje.<br \/>\nB\u00f3g uczyni\u0142 nas istotami otwartymi, zdolnymi do dialogu, stworzonymi do nawi\u0105zywania relacji, do \u015bwiadczenia sobie pomocy w trudnych chwilach. Jeste\u015bmy zdolni do braterstwa, nawet mimo wielorakich r\u00f3\u017cnic, tak\u017ce religijnych. Wsz\u0119dzie tam, gdzie ludzie w szcz\u0119\u015bciu i w nieszcz\u0119\u015bciu s\u0105 blisko siebie, tam gdzie potrafi\u0105 si\u0119 razem modli\u0107, tam gdzie zapalaj\u0105 si\u0119 \u015bwiat\u0142a i otwieraj\u0105 drzwi dla cierpi\u0105cego, tam jest i zbawia B\u00f3g.<br \/>\nOn przez nas, w\u0142a\u015bnie przez nas, przychodzi z pomoc\u0105 ludziom, prze\u017cywaj\u0105cych dramat, ludziom jakby \u201ewrzuconym do studni\u201d tak jak J\u00f3zef, znajduj\u0105cym si\u0119 w sytuacji bez wyj\u015bcia. St\u0105d, nie mo\u017cemy by\u0107 jak te puste, nieme i odwr\u00f3cone od siebie pos\u0105gi, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142em wcze\u015bniej. My, ludzie, istniejemy tak\u017ce po to, aby czyni\u0107 ten \u015bwiat bardziej ludzkim. Jednak trzeba pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce nasza ziemia staje si\u0119 ziemi\u0105 ludzk\u0105 tylko dzi\u0119ki Bogu, za Jego spraw\u0105. J\u00f3zef, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jego serce nie by\u0142o z kamienia, lecz by\u0142 cz\u0142owiekiem otwartym na Boga, m\u00f3g\u0142 przebaczy\u0107 swoim braciom, kt\u00f3rzy go zdradzili i powiedzie\u0107 do nich ze wzruszeniem: Ja jestem J\u00f3zef, brat wasz\u2026<br \/>\nTo rozwa\u017canie chc\u0119 zako\u0144czy\u0107 pewn\u0105 modlitw\u0105. Chryste, Ty swoim \u017cyciem u\u015bwi\u0119ci\u0142e\u015b ludzkie cierpienie. Za po\u015brednictwem Aposto\u0142\u00f3w powtarza\u0142e\u015b, \u017ce aby\u015bmy stali si\u0119 godni wej\u015b\u0107 do kr\u00f3lestwa \u017cycia, trzeba nam przej\u015b\u0107 przez wiele ucisk\u00f3w. Ojcze, pom\u00f3\u017c nam ci\u0105gle i\u015b\u0107, kiedy do\u015bwiadczamy wielu ucisk\u00f3w, nieporozumie\u0144 i trud\u00f3w we wsp\u00f3lnym pielgrzymowaniu do Ciebie. Spraw, aby\u015bmy cierpliwie i wytrwale znosili wszelkie ci\u0119\u017cary tej drogi. Aby\u015bmy potrafili zmaga\u0107 si\u0119 z pora\u017ckami i rozczarowaniami, z niepokojami i problemami. Wierzymy Panie, ale pomna\u017caj w nas wiar\u0119, aby\u015bmy wierzyli jeszcze bardziej, a maj\u0105c wi\u0119ksz\u0105 nadziej\u0119, bardziej te\u017c kochali. Amen!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Homilia na Dzie\u0144 Judaizmu \u2013 \u201eJa jestem J\u00f3zef, brat wasz\u2026\u201d [Katedra 2013r.] Bracia i Siostry! W ten czwartkowy wiecz\u00f3r, spotykamy si\u0119 w naszej katedrze na modlitwie. Otwarci na s\u0142owo Bo\u017ce, pragniemy pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119, w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 potrzeby budowania \u015bwiata bardziej ludzkiego, w kt\u00f3rym b\u0119dzie miejsce dla Boga \u2013 \u0179r\u00f3d\u0142a \u017cycia i mi\u0142o\u015bci. Zwr\u00f3ceni ku Niemu ca\u0142\u0105 swoj\u0105 istot\u0105, mo\u017cemy na nowo odkry\u0107 istnienie chrze\u015bcija\u0144sko-judaistycznych relacji w kategorii braterstwa&#8230;.<a href=\"https:\/\/www.pamiecin.org\/?p=982\" class=\"read_link\"><span>czytaj dalej &raquo;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-982","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kazania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=982"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":983,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/982\/revisions\/983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pamiecin.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}