Znamy r\u00f3\u017cne pi\u0119kne s\u0142owa. W r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. W polskim, angielskim, niemieckim, hiszpa\u0144skim… Cudownie jest zna\u0107 dobrze chocia\u017c jeden obcy j\u0119zyk. Mo\u017cna w nim odnale\u017a\u0107 prawdziwe per\u0142y w postaci s\u0142\u00f3w urzekaj\u0105cych nie tylko pi\u0119knem brzmienia ale r\u00f3wnie\u017c tre\u015bci\u0105, jak\u0105 ze sob\u0105 nios\u0105. Czasami zdarza mi si\u0119, \u017ce rozmawiaj\u0105c z kim\u015b czy wyst\u0119puj\u0105c publicznie, zamiast polskiego s\u0142owa wola\u0142bym u\u017cy\u0107 s\u0142owa j\u0119zyka obcego. Wydaje mi si\u0119, \u017ce lepiej odda\u0142oby to, co chc\u0119 powiedzie\u0107.<\/p>\n
Mo\u017cna przytoczy\u0107 wiele przyk\u0142ad\u00f3w, gdy nasz ojczysty j\u0119zyk jest do\u015b\u0107 ubogi wobec pr\u00f3by opisania jakiej\u015b z\u0142o\u017conej i wielobarwnej rzeczywisto\u015bci. Nasze \u017cycie bywa tak skomplikowane, \u017ce nie dokonuje si\u0119 wybor\u00f3w wy\u0142\u0105cznie mi\u0119dzy bia\u0142ym a czarnym, lecz mi\u0119dzy szarym a szarym… Jak to wyrazi\u0107? Bardzo cz\u0119sto po prostu nie da si\u0119. Wiele razy u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce w j\u0119zyku polskim na okre\u015blenie jakiej\u015b rzeczywisto\u015bci jest tylko jedno s\u0142owo a w innym j\u0119zyku nawet trzy lub cztery s\u0142owa. Znacz\u0105 one jakby to samo a jednak s\u0105 mi\u0119dzy nimi znaczeniowe odcienie. Nasz ojczysty j\u0119zyk jest oczywi\u015bcie pi\u0119kny, ale… niekiedy brakuje s\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej trudno znale\u017a\u0107 s\u0142owa oddaj\u0105ce nasz stan emocjonalny, prze\u017cycia duchowe i uczucia. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce przyjaciele nie widz\u0105 si\u0119 od lat. Bratnie dusze rozdzielone przez los. Temat na wiersz. Najlepszym do opisania tej rzeczywisto\u015bci by\u0142by pewnie w\u0142a\u015bnie j\u0119zyk poezji. W naszym j\u0119zyku jest jedno s\u0142owo: \u201et\u0119sknota\u201d. Tylko to jedno s\u0142owo. Jego tre\u015b\u0107 wydaje si\u0119 jednak do\u015b\u0107 uboga wobec tego, co odczuwaj\u0105 wspomniani wy\u017cej przyjaciele. I tu w sukurs przychodzi inne s\u0142owo. Ma w sobie co\u015b z poezji.<\/p>\n
Chc\u0119 w tym kontek\u015bcie podzieli\u0107 si\u0119 z Wami jednym z moich najukocha\u0144szych s\u0142\u00f3w. To s\u0142owo j\u0119zyka portugalskiego: \u201eSaudade\u201d.<\/p>\n
W\u0142a\u015bciwie, nie da si\u0119 go przet\u0142umaczy\u0107 dok\u0142adnie, ale mo\u017cna w przybli\u017ceniu powiedzie\u0107, \u017ce chodzi o uczucia t\u0119sknoty, smutku, melancholii i nostalgii p\u0142yn\u0105cej ze zmarnowanego \u017cycia, przemijania czasu, nieuchronnej \u015bmierci, utraty wszystkiego co pi\u0119kne; chodzi o t\u0119sknot\u0119 za ojczyzn\u0105, z kt\u00f3rej trzeba by\u0142o emigrowa\u0107 lub te\u017c nostalgi\u0119 z powodu ukochanej osoby oddalonej o setki mil spienionego oceanu czy te\u017c zwyk\u0142ego asfaltu. Uczucie to nie jest ogromne i przyt\u0142aczaj\u0105ce, lecz ca\u0142y czas obecne gdzie\u015b na dnie serca i nie pozwala rzuci\u0107 si\u0119 na pastw\u0119 otaczaj\u0105cej kultury popu, \u015bmiechu, rado\u015bci i zabawy. Mi\u0142o jest raz na jaki\u015b czas przeznaczy\u0107 troch\u0119 czasu na dumanie i smucenie si\u0119, szczeg\u00f3lnie podczas ch\u0142odnego wieczoru z kieliszkiem Porto w r\u0119ku czy fili\u017cank\u0105 kawy i przy d\u017awi\u0119kach fado<\/i> leniwie wylewaj\u0105cych si\u0119 z g\u0142o\u015bnik\u00f3w. Wtedy, jest szansa, \u017ce \u201esaudade\u201d, kt\u00f3ra si\u0119 na dobre rozgo\u015bci\u0142a w g\u0142uchych i pustych pokojach, pomo\u017ce otworzy\u0107 si\u0119 na niesko\u0144czono\u015b\u0107.<\/p>\n
Jednak i tutaj szkoda s\u0142\u00f3w. Najlepiej pos\u0142ucha\u0107 fado czy bossa-novy. Poni\u017cej zamieszczam kilka z tysi\u0119cy utwor\u00f3w.<\/p>\n